İşyeri açarken SGK tarafında yapılacak tek zorunlu işlem işyeri bildirgesidir; ama süre, çoğu anlatımın söylediği gibi “30 gün” değildir. 5510 sayılı Kanun’un 11. maddesi süreyi işin başladığı güne bağlar ve şirketler için ayrı bir kolaylık getirir. Bu rehber maddeyi hâl hâl anlatır.
1. SGK’ya göre “işyeri” nedir?
İşyeri, sigortalı sayılanların maddî olan ve olmayan unsurlarla birlikte işlerini yaptıkları yerdir (md. 11/1). İşyerine bağlı dinlenme, yemek, emzirme, muayene ve bakım yerleri, avlu, büro gibi eklentiler ile araçlar da işyerinden sayılır (md. 11/2). Yani ayrı bir çatı altındaki depo ya da servis aracı, aynı işyeri dosyasının parçasıdır; ayrı tescil gerektirmez.
2. Bildirge ne zaman verilir?
İşveren, örneği Kurumca hazırlanan işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte Kuruma vermekle yükümlüdür (md. 11/3). Süre, kuruluştan ya da vergi levhasından değil ilk sigortalının işe başladığı günden hesaplanır; o gün geçince geç kalınmıştır.
Şirketler için kolaylık: Şirket kuruluşunun ticaret sicil memurluğuna bildirilmesi hâlinde bu bildirim Kuruma yapılmış sayılır ve ilgililerce ayrıca işyeri bildirgesi düzenlenmez. Ticaret sicil memurlukları bildirimi en geç on gün içinde Kuruma iletir (md. 11/3, 7099 sayılı Kanun’la 2018’de eklendi). Bu kolaylık şirket kuruluşu içindir; sonradan açılan şube ya da ikinci işyeri için bildirge yeniden gündeme gelir.
3. Sonradan bildirge gerektiren hâller
| Olay | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Şirket nevi değişikliği, birleşme, başka şirkete katılma | Ticaret siciline tescilin ilân tarihini takip eden 10 gün | md. 11/4 |
| Adi şirkete yeni ortak alınması | Yeni ortağın alındığı tarihi takip eden 10 gün | md. 11/4 |
| İşyerinin başka ildeki adrese nakli | Nakil tarihini takip eden 10 gün | md. 11/5 |
| İşin/işyerinin başka işverene devri veya intikali | Devralma tarihini takip eden 10 gün | md. 11/5 |
| İşyerinin miras yoluyla intikali | Ölüm tarihinden itibaren en geç 3 ay | md. 11/5 |
| Aynı il içinde başka bir SGK ünitesinin alanına taşınma | Yazıyla adres bildirimi yeterli, bildirge gerekmez | md. 11/5 |
Devir ve nakilde çalışan sigortalıların hak ve yükümlülükleri kesintisiz devam eder; bildirge işverenin dosyasını günceller, sigortalının sicilini sıfırlamaz.
4. Alt işveren nasıl bildirir?
Alt işveren, asıl işverenin işyerinde çalıştırdığı sigortalıları, aralarındaki sözleşmenin ibrazı kaydıyla Kurumdan alacağı özel bir numarayla asıl işverenin kayıtlı olduğu dosyadan bildirir (md. 11/8). Ayrı bir işyeri dosyası açılmaz; alt işveren numarası asıl dosyanın altına eklenir.
5. Geç ya da eksik bildirgenin sonucu
Bildirgeyi Kurumca belirlenen şekle ve usule uygun vermeyen, zorunlu tutulduğu hâlde elektronik ortamda göndermeyen ya da süresinde vermeyenlere md. 102/1-b uyarınca idari para cezası uygulanır: kamu idareleri ile bilanço esasına göre defter tutanlar için asgari ücretin üç katı, diğer defterleri tutanlar için iki katı, defter tutmakla yükümlü olmayanlar için bir asgari ücret. Ceza, bildirge yükümlülüğünün yerine getirilmesine engel değildir (md. 11/7); bildirgenin geç verilmesi kanundaki hak ve yükümlülükleri de ortadan kaldırmaz (md. 11/9). Asgari ücretin güncel tutarını asgari ücret hesaplama sayfasında görebilirsiniz.
6. Tescilden sonra: tehlike sınıfı ve İSG yükümlülükleri
Bildirgeyle işyerinin faaliyet kodu (NACE) tescile işlenir ve işyerinin tehlike sınıfı bu koda göre belirlenir. Sınıf, iş güvenliği uzmanı süresini, risk değerlendirmesi yenileme aralığını ve eğitim yükümlülüklerini doğrudan etkiler; yanlış kodla tescil sınıfı da yanlış kılar (bkz. tehlike sınıfı nasıl değiştirilir). Mevcut bir işyerinin sicil ve sınıf kaydını firma sorgulama ekranından kontrol edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İşyeri bildirgesi ne zaman verilir?
En geç sigortalı çalıştırmaya başlanan tarihte (5510 md. 11/3). “30 gün içinde” gibi bir süre kanunda yoktur.
Şirket kurdum, ayrıca SGK'ya bildirge vermem gerekir mi?
Hayır. Şirket kuruluşunun ticaret sicil memurluğuna bildirilmesi SGK’ya yapılmış sayılır; sicil bu bildirimi en geç on gün içinde Kuruma iletir (md. 11/3, 7099 sayılı Kanun değişikliği).
İşyerini başka ile taşıdım ya da devrettim.
Nakil, devir ve intikal hâllerinde bildirge, işlemi takip eden on gün içinde verilir (md. 11/5). Aynı il içinde başka bir SGK ünitesinin alanına taşınmada yazıyla adres bildirimi yeter.
İşveren vefat etti, mirasçılar ne yapar?
Mirasçılar işyeri bildirgesini ölüm tarihinden itibaren en geç üç ay içinde verir (md. 11/5).
Geç verirsem ne olur?
Md. 102/1-b uyarınca idari para cezası uygulanır: bilanço esasına göre defter tutanlar ve kamu idareleri için asgari ücretin üç katı, diğer defter tutanlar için iki katı, defter tutmayanlar için bir asgari ücret. Ceza, bildirge yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Kaynak: 5510 sayılı Kanun, md. 11 ve md. 102/1-b (18.09.2026 itibarıyla yürürlükteki metin; 7099 sayılı Kanun değişikliği dâhil).